Ngày soạn 20.11.2015 Tuần :15
Ngày dạy :23.11.2015 Tiết :29
BÀI 16 SỰ SUY SỤP CỦA NHÀ TRẦN CUỐI THẾ KỈ XIV
I/ TÌNH HÌNH KINH TẾ- XÃ HỘI
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
- Biết được tình hình kinh tế thời Trần.
- Trình bày trên lược đồ những cuộc khởi nghĩa nông dân nửa cuối thế kỉ XIV.
2.Về kĩ năng
- Bồi dưỡng cho HS kĩ năng so sánh, đối chiếu các sự kiện lịch sử, hệ thống hóa.
3.Về tư tưởng
- Thấy được sự sa đọa, thối nát trong triều Trần.
- Có thái độ đúng đắn về phong trào nông dân cuối thế kỉ XIV.
II.CHUẨN BỊ
GV:Lược đồ khởi nghĩa nông dân cuối TK XIV.
HS: SGK,dụng cụ
III.CÁC BƯỚC LÊN LỚP
1. Ổn định tổ chức
2. Kiểm tra bài cũ
- Em có nhận xét gì về tình hình văn hóa, giáo dục, khoa học nghệ thuật thời Trần?
- Tại sao văn học, khoa học, giáo dục phát triển?
3.Bài mới
Vương triều Trần được thành lập từ năm 1226 sau một thời gian rất vững mạnh, đã đưa đất nước phát triển đạt nhiều thành tựu to lớn về mọi mặt nhưng từ cuối TK XIV đã bước vào suy thoái. Vậy những biểu hiện của sự suy yếu đó là gì? Nguyên nhận? Hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu.
Hoạt động GV và HS
Nội dung

Hoạt động 1: cá nhân.
Giảng: đầu TK XIV nền kinh tế phát triển trở lại, XH ổn định, để bù lại trong thời gian chiến tranhphải chịu nhiều khó khăn, các vương hầu quý tộc tìm cách gia tăng tài sản của mình. Vì vậy lao vào con đường ăn chơi sa đọa...
? NN không quan tâm đến đời sống nhân dân nên họ ra sao?
HS: SX mất mùa, đói kém, đời sống khó khăn, phải bán ruộng đất...
Giảng mở rộng: 1 số dẫn chứng về sự sa đọa của vua trần Dụ Tông, tướng Trần Khánh Dư...
- Nhấn mạnh: sự sa đọa thối nát từ Vua đến quan làm cho đời sống nhân dân trở nên cơ cưc, làng xóm tiêu điều.
Hoạt động 2: cá nhân/ nhóm.
? Trước tình cảnh đất nước như vậy, nhà Trần làm gì?
HS: Vẫn tiếp tục lao vào ăn chơi, làm rối loạn kỉ cương phép nước.
? Việc Chu Văn An dâng sớ xin chém đầu 7 tên nịnh thần , vua Trần không nghe, ông từ quan về quê. Việc làm đó đã nói lên điều gì?
HS: Ông là một vị quan thanh liêm, không vụ lợi, biết đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết.
? Về đối ngoại nhà Trần còn gặp khó khăn gì?
HS: Bất lực trong việc đối phó với Chămpa và yêu sách ngang ngược của nhà Minh.
? Nguyên nhân dẫn đến các cuộc khởi nghĩa nông dân cuối thế kỉ XIV?
HS: Bị áp bức bóc lột tàn bạo nên họ đã đấu tranh.
- Sử dụng lược đồ chỉ nơi diễn ra các cuộc khởi nghĩa.
- Chia nhóm cho HS thảo luận:
+ Em hãy nêu tên, thời gian, địa bàn hoạt động của các cuộc khởi nghĩa?
+ Nhận xét về các cuộc khởi nghĩa trong thời gian này?
- Đại diện nhóm trình bày.
- Các nhóm bổ sung, nhận xét.
- GV nhận xét, chốt ý.
? Kết hợp lược đồ, em hãy trình bày các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu?
HS: + Khởi nghĩa Ngô Bệ nổ ra ở Hải Dương, khởi nghĩa đã nêu cao khẩu hiệu “chẩn cứu dân nghèo”, điều này chứng tỏ họ đã ý thức được cuộc sống của mình không còn ai cứu giúp...
+ Khởi nghĩa Nguyễn Thanh, Nguyễn Kỵ ở Thanh Hóa...
? Kết quả chung của các cuộc khởi nghĩa?
HS: Đều bị thất bại do triều đình đàn áp.
? Vì sao khởi nghĩa thất bại?
HS: Nổ ra lẻ tẻ, thiếu sự liên kết, thiếu tổ chức ...
? Ý nghĩa?
HS: Là phản ứng mãnh liệt của nhân dân đối với nhà Trần, làm cho nhà Trần suy yếu.
- Liên hệ, giáo dục: các em đã thấy ở bất kì triều đại nào cũng vậy, khi nhà nước không còn quan tâm đến đời sống nhân dân, luôn ăn chơi, bóc lột nhân dân thì sụp đổ là không thể tránh khỏi, vì thế ở cuối TK XIV Đại Việt khủng hoảng sâu sắc.Cuộc sống của mọi tầng lớp nhân dân ta ngày nay luôn được sự quan tâm của Đảng và NN ...
1. Tình hình kinh tế.

- Từ nửa sau thế kỉ XIV, nhà nước không còn quan tâm