Ngày soạn 8.11.2015 Tuần :14
Ngày dạy :16.11.2015 Tiết :27

BÀI 15 SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HÓA THỜI TRẦN
I.SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
I. MỤC TIÊU
1.Về kiến thức
- Giúp HS nắm được sau cuộc kháng chiến quyết liệt chống quân Mông Nguyên, Đại Việt phải trải qua nhiều khó khăn về kinh tế, xã hội.
- Bằng những biện pháp tích cực của vương triều Trần. Tinh thần lao động cần cù của nhân dân ta đã làm cho kinh tế phục hồi và phát triển.
2.Về kĩ năng
Giúp HS làm quen với so sánh, đối chiếu các sự kiện lịch sử.
3.Về tư tưởng
Bồi dưỡng cho HS lòng yêu nước, yêu quê hương, niềm tự hào dân tộc, biết ơn tổ tiên.
II.CHUẨN BỊ
GV: Tranh ảnh về các thành tựu văn hóa dưới thời Trần.
Bản đồ làng nghề dưới thời Trần.
HS: SGK…
III.CÁC BƯỚC LÊN LỚP
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ
- Ý nghĩa lịch sử của cả 3 lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông Nguyên?
HSTL
- Đập tan tham vọng và ý chí xâm lược của đế chế Nguyên. Bảo vệ độc lập toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia.
- Thể hiện sức mạnh dân tộc, đánh bại mọi kẻ thù xâm lược.
- Góp phần xây dựng truyền thống dân tộc, xây dựng học thuyết quân sự, để lại nhiều bài học cho đời sau trong cuộc đấu tranh chống xâm lược.
3. Bài mới
Các cuộc xâm lược của quân Mông Nguyên đã để lại nhiều hậu quả nặng nề cho quốc gia Đại Việt. Sau cuộc kháng chiến thắng lợi, nhà Trần đã làm gì để khắc phục lại hậu quả và kết quả của các chính sách đó đối với tình hình kinh tế xã hội ra sao? Đó là nội dung bài học hôm nay.
Hoạt động GV và HS
Nội dung

Hoạt động 1: cá nhân/ cặp.
? Sau chiến tranh nhà Trần đã thực hiện các chính sách gì để phát triển nông nghiệp?
HS: Khuyến khích sản xuất, mở rộng diện tích trồng trọt.
GV giải thích hình thức “điền trang”.
? So với thời Lý, ruộng đất tư có gì khác?
HS: Có nhiều hình thức ruộng đất tư hơn, của nông dân, địa chủ, quí tộc.
? Tại sao ruộng đất tư lại phát triển?
HS: Do khai hoang, nhà nước cấp đất.
- Thảo luận cặp:
? Em hãy phân biệt hình thức”điền trang” với “thái ấp” ?
HS: Điền trang là ruộng đất tư của vương hầu quí tộc do khai hoang mà có. Còn thái ấp là ruộng được nhà Vua cấp.
? Em có nhận xét gì về nông nghiệp Đại Việt sau chiến tranh?
HS: Ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn.
-Gọi HS đọc SGK/69.
? Kể tên một số nghề thủ công dưới thời Trần?
HS: Trình bày SGK.
- Cho HS quan sát H35, 36 và so sánh với H 23 nêu nhận xét.
? Nhận xét về thủ công nghiệp?
HS: Tạo ra nhiều sản phẩm tốt hơn, đẹp hơn
GV: Nông nghiệp và thủ công nghiệp phát triển tạo điều kiện cho thương nghiệp phát triển, buôn bán tấp nập, chợ mọc lên ở nhiều nơi...
? Chi tiết nào cho em biết thương nghiệp phát triển?
HS: Trên sông thuyền bè san sát, mở chợ ngay trên thuyền
Giáo dục môi trường: Nhà Trần đã đưa ra nhiều biện pháp tích cực và đúng đắn để khôi phục kinh tế sau chiến tranh và đã đạt nhiều kết quả về nông nghiệp. Qua đó giáo dục HS về tinh thần lao động sáng tạo của nhân dân ta trong xây dựng kinh tế đất nước.
Hoạt động 2: cá nhân/ nhóm.
- Gọi HS đọc SGK/70.
Nhắc lại các tầng lớp dưới thời Lý.
? Xã hội thời Trần sau chiến tranh?
HS: Ngày càng phân hóa mạnh mẽ hơn sâu sắc hơn.
? Em hãy vẽ sơ đồ phân hóa các tầng lớp trong XH thời Trần?Nhận xét và so sánh với thời Lý?
HS: trả lời
GV nhận xét, chốt ý: vương hầu quí tộc ngày càng nhiều hơn, có nhiều đặc quyền. Nông nô nô tỳ ngày càng nhiều.
Cách thức bóc lột , sự phân hóa sâu sắc hơn...
Hướng dẫn HS phân tích kĩ sơ đồ.
? XH có mấy giai cấp cơ bản? Gồm các tầng lớp nào?
? Đời sống của các Vương hầu, quí tộc, địa chủ?
? Lực lượng lao động chính của XH?
? Thấp kém nhất trong XH? Cuộc sống của họ ra