CHÀO MỪNG QUÍ THẦY CÔ CÙNG CÁC EM HỌC SINH ĐẾN VỚI TIẾT HỌC VẬT LÝ
Câu 1: Số dao động trong một giây gọi là tần số. Đơn vị tần số là hec (Hz).
Âm phát ra càng cao (càng bổng) khi tần số dao động càng lớn.
Âm phát ra càng thấp (càng trầm) khi tần số dao động càng nhỏ.
Câu 2: Khi vặn dây đàn căng nhiều thì âm phát ra sẽ cao và tần số dao động lớn. Khi vặn dây dàn căng ít thì âm phát ra sẽ thấp và tần số dao động nhỏ.
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 2 : Khi vặn cho dây đàn căng nhiều, căng ít thì âm phát ra sẽ cao, thấp như thế nào ? Tần số lớn hay nhỏ ra sao ?
Câu 1: Tần số là gì? Đơn vị tần số ? Âm cao, âm thấp phụ thuộc như thế nào vào tần số ?
Âm cao hay âm thấp phụ thuộc vào tần số. Vậy âm to, âm nhỏ phụ thuộc vào yếu tố nào ?
Bài 12 ĐỘ TO CỦA ÂM
I.Âm to, âm nhỏ - Biên độ dao động
1.Thí nghiệm 1
? Thí nghiệm 1 gồm những dụng cụ gì ?
Thí nghiệm gồm:
- Một hộp gỗ
- Thước thép đàn hồi.
* Cách làm:
Cố định một đầu thước thép đàn hồi có chiều dài khoảng 20cm trên mặt hộp gỗ. Khi đó thước thép đứng yên tại vị trí cân bằng. Nâng đầu tự do của thước lệch khỏi vị trí cân bằng rồi thả tay ra cho thước dao động trong hai trường hợp:
a) Đầu thước lệch nhiều (hình a)
b) Đầu thước lệch ít.(hình b)
Mục đích của thí nghiệm là gì?
→ Quan sát dao động của đầu thước và lắng nghe âm phát ra trong hai trường hợp:
Đầu thước lệch nhiều.
Đầu thước lệch ít.
Hình 12.1
`
Bảng 1:
mạnh
yếu
to
nhỏ
Bài 12 ĐỘ TO CỦA ÂM

I.Âm to, âm nhỏ - Biên độ
dao động
1.Thí nghiệm 1
C1
?
---------------
Vị trí cân bằng
Độ lệch lớn nhất của vật dao động so với vị trí cân bằng của nó được gọi là biên độ dao động.
?
Bài 12 ĐỘ TO CỦA ÂM

I.Âm to, âm nhỏ - Biên độ dao động
1.Thí nghiệm 1
Độ lệch lớn nhất của vật dao động so với vị trí cân bằng của nó được gọi là biên độ dao động.
C2
C2 : Từ những dữ liệu thu thập trên, hãy chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống :
Đầu thước lệch khỏi vị trí cân bằng càng ……………… biên độ dao động càng ……………. âm phát ra càng …………….
nhiều
( ít )
lớn
( nhỏ)
( nhỏ )
to
2.Thí nghiệm 2
C1
Again
? Thí nghiệm 2 gồm những dụng cụ gì ?
- Một cái trống
- Một quả cầu bấc được treo vào một giá thí nghiệm
- Một dùi gõ
Mục đích của thí nghiệm là gì ?
Lắng nghe tiếng trống và
quan sát dao động của quả cầu
trong hai trường hợp trên.
Cách làm thí nghiệm 2 :
(hình 12.2)
-Treo một quả cầu bấc sao cho khi dây treo thẳng đứng thì quả cầu vừa chạm sát vào giữa mặt trống.
-Gõ trống trong hai trường hợp:
Gõ nhẹ
Gõ mạnh.
?
Gõ mạnh
Gõ nhẹ
?
Lắng nghe tiếng trống và quan sát dao động của quả cầu
Again
Bài 12 ĐỘ TO CỦA ÂM

I.Âm to, âm nhỏ - Biên độ dao động
1.Thí nghiệm 1
C2: Đầu thước lệch khỏi vị trí cân bằng càng nhiều ( ít ), biên độ dao động càng lớn ( nhỏ), âm phát ra càng to ( nhỏ)
2.Thí nghiệm 2


C3: Quả cầu bấc lệch càng nhiều ( ít ), chứng tỏ biên độ dao động của mặt trống càng lớn ( nhỏ), tiếng trống càng to ( nhỏ).
C3 : Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống:
Quả cầu bấc lệch càng ………......., chứng tỏ biên độ dao động của mặt trống càng …………….. tiếng trống càng ………….
nhiều
lớn
to
( ít ),
( nhỏ),
( nhỏ)
Độ lệch lớn nhất của vật dao động so với vị trí cân bằng của nó được gọi là biên độ dao động.
Bài 12 - ĐỘ TO CỦA ÂM

I.Âm to, âm nhỏ - Biên độ dao động
1.Thí nghiệm 1
C2 Đầu thước lệch khỏi vị trí cân bằng càng nhiều ( ít ), biên độ dao động càng lớn ( nhỏ), âm phát ra càng to ( nhỏ)
2.Thí nghiệm 2
C3 Quả cầu bấc lệch càng nhiều ( ít ), chứng tỏ biên độ dao động của mặt trống càng lớn ( nhỏ), . tiếng trống càng to ( nhỏ)
3.Kết luận:
Âm phát ra càng ………. khi ………… dao động của nguồn âm càng lớn.
to biên độ
Độ lệch lớn nhất của vật dao động so với vị trí cân bằng của nó được gọi là biên độ dao động.
C1
C4 : Khi gảy mạnh một dây đàn, tiếng đàn sẽ to hay nhỏ ? Tại sao ?
C4 : Khi gảy mạnh một dây đàn, tiếng đàn sẽ to. Vì khi gảy mạnh, dây đàn lệch nhiều, tức là biên độ dao động của dây đàn lớn, nên âm phát ra to.
m?nh
to
C6: Khi máy thu thanh phát ra âm to, âm nhỏ thì biên độ dao động của màng loa khác nhau thế nào?
Biên độ dao động của màng loa lớn khi máy thu thanh phát ra âm to. Biên độ dao động của màng loa nhỏ khi máy thu thanh phát ra âm nhỏ.
Bài 12 ĐỘ TO CỦA ÂM

I.Âm to, âm nhỏ - Biên độ dao động
1.Thí nghiệm 1
C2: Đầu thước lệch khỏi vị trí cân bằng càng nhiều ( ít ), biên độ dao động càng lớn ( nhỏ), âm phát ra càng to ( nhỏ)
2.Thí nghiệm 2
C3: Quả cầu bấc lệch càng nhiều ( ít ), chứng tỏ biên độ dao động của mặt trống càng lớn ( nhỏ), . tiếng trống càng to ( nhỏ)
3.Kết luận:
Âm phát ra càng ………. khi ………… dao động của nguồn âm càng lớn.
to biên độ
II. Độ to của một số âm
- Độ to của âm được đo bằng đơn vị đêxiben (dB).
Độ lệch lớn nhất của vật dao động so với vị trí cân bằng của nó được gọi là biên độ dao động.
- Người ta có thể dùng máy để đo độ to của âm.
C1
Máy để đo độ to của âm :
Máy đo độ ồn điện tử
Máy đo cường độ âm thanh
Máy đo độ rung điện tử
Bảng 2 Cho biết độ to của một số âm.
- Tiếng nói thì thầm 20dB
- Tiếng nói chuyện bình thường 40dB
- Tiếng nhạc to 60dB
- Tiếng ồn rất to ở ngoài phố 80dB
- Tiếng ồn của máy móc nặng trong
công xưởng 100dB
- Tiếng sét 120dB
Ngưỡng đau (làm đau nhức tai)
(Tiếng động cơ phản lực cách 4m) 130dB
Trả lời
a) Độ to của âm thanh do hàng loạt tiếng súng, tiếng bom phát ra quá lớn ( > 130 dB) làm cho màng nhĩ dao động quá mạnh ( biên độ quá lớn ) và màng nhĩ bị thủng gây điếc tai.
b) Vậy để bảo vệ tai của mình, người dân thường có động tác dùng hai tay bịt tai lại hoặc dùng bông nhét vào tai.
Trong chiến tranh, sau những trận càng quét của địch, hay sau khi máy bay địch thả bom xuống gần chỗ người dân ở , một số người tai bị mất khả năng nghe ( bị điếc) .
a)Vì sao ?
b)Để bảo vệ tai của mình, người dân thường có động tác gì ?
m?nh
to
Có thể em chưa biết
Ta nghe được các tiếng động xung quanh vì âm được truyền bởi không khí đến tai làm cho màng nhĩ dao động. Dao động này được truyền qua các bộ phận bên trong tai, tạo ra tín hiệu truyền lên não giúp ta cảm nhận được âm thanh. Màng nhĩ dao động với biên độ càng lớn, ta nghe thấy âm càng to.
Âm truyền đến tai có độ to quá lớn có thể làm thủng màng nhĩ. Vì vậy trong nhiều trường hợp cần phải chú ý bảo vệ tai.
Bài 12 ĐỘ TO CỦA ÂM

I.Âm to, âm nhỏ - Biên độ dao động
1.Thí nghiệm 1
2.Thí nghiệm 2
3.Kết luận:
Âm phát ra càng ……..khi ………… dao động của nguồn âm càng lớn.
to biên độ
II. Độ to của một số âm
- Độ to của âm được đo bằng đơn vị đêxiben (dB).
- Ngưỡng đau có độ to 130 dB.
III. Vận dụng:
C4: Khi gãy mạnh tiếng đàn sẽ kêu to, vì biên độ dao động của dây đàn lớn.
C6:Biên độ dao động của màng loa lớn khi máy thu thanh phát ra âm to.
Biên độ dao động của màng loa nhỏ khi máy thu thanh phát ra âm nhỏ.
Độ lệch lớn nhất của vật dao động so với vị trí cân bằng của nó được gọi là biên độ dao động.
- Người ta có thể dùng máy để đo độ to của âm.
m?nh
to
C
Câu 1: Chọn câu trả lời đúng:
Âm do một vật phát ra càng nhỏ khi:
A. Vật dao động càng chậm .
B. Vật dao động càng mạnh.
C.Biên độ dao động càng nhỏ
D.Tần số dao động càng nhỏ.

m?nh
to
CÂU 2 : Đơn vị đo độ to của âm là:
Đêxi met (dm)
Đêxiben (dB)
Đêxi gam (dg)
Tất cả đều sai .
B
Củng cố
S
S
D
D
Câu 3 : Trong các câu sau, câu nào đúng, câu nào sai ?
Âm do một vật phát ra càng to khi:
1.Vật dao động càng nhanh
2.Vật dao động càng mạnh.
3. Tần số dao động càng lớn
4.Biên độ dao động càng lớn.
m?nh
to
Bài 12.4/ SBT: Muốn cho kèn lá chuối phát ra tiếng to em phải thổi mạnh. Em hãy giải thích tại sao phải làm như vậy?
Khi thổi mạnh ta làm cho lá chuối ở đầu bẹp của kèn dao động mạnh và tiếng kèn phát ra to.
Trả lời:
( biên độ dao động lớn)
Độ lệch lớn nhất
của vật dao động
so với vị trí
cân bằng của nó
 BÀI VỪA HỌC :
-Học phần ghi nhớ
Làm bài tập trong sách bài tập.
Đọc mục có thể em chưa biết
 BÀI SẮP HỌC:
Bài 13 MÔI TRƯỜNG TRUYỀN ÂM
Tìm hiểu: 1) Âm truyền được trong môi trường nào ?
2) Vận tốc truyền âm của các môi trường như
thế nào ?
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
* Biên độ dao động là gì ?
?
?
---------------
Vị trí cân bằng
Độ lệch lớn nhất của vật so với vị trí cân bằng của nó được gọi là biên độ dao động.
Độ lệch lớn nhất của vật dao động so với vị trí cân bằng của nó
CỦNG CỐ:
C5 : Hãy so sánh biên độ dao động của điểm giữa sợi dây đàn (điểm M) trong hai trường hợp dưới đây.
M
. Biên độ dao động của điểm giữa sợi dây đàn ở hình trên lớn hơn hình dưới
M