Ngày soạn: 01/03/2017 Tuần: 30
Ngày dạy: 27/03/2017 Tiết: 114


LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU


I. MỤC TIÊU
Giúp Hs:
1. Kiến thức:
- Cách sắp xếp trật tự từ trong câu.
- Tác dụng diễn đạt của những trật tự từ khác nhau.
2. Kĩ năng:
- Phân tích hiệu quả diễn đạt của việc lựa chọn trật tự từ trong một số VB văn học
- Phát hiện và sửa được một số lỗi trong sắp xếp trật tự từ.
3. Thái độ: Lựa chọn trật tự từ trong nói, viết phù hợp với yêu cầu phản ánh thực tế và diễn tả từ, tình cảm của bản thân.
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên: Sgk, Sách tham khảo, giáo án.
2. Học sinh: Kiến thức bài đã chuẩn bị ở nhà.
III. PHƯƠNG PHÁP: vấn đáp, tái hiện, gợi mở, nêu vấn đề, bình giảng,….
IV. CÁC BƯỚC LÊN LỚP
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ:
* Câu hỏi: Lượt lời là gì? Cách sử dụng lượt lời?
* Đáp án:
- Mỗi lần người nói đưa ra lời nói của mình gọi là mỗi lượt lời.
- Tránh nói tranh, cắt lời hoặc chêm vào phần lượt lời của người khác để giữ lịch sự.
- Im lặng đến lượt lời của mình là hình thức biểu lộ thái độ nhất định.
3. Bài mới

Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt

HOẠT ĐỘNG 1: Giúp HS tìm hiểu sự thay đổi trật tự từ trong câu.
GV cho HS đọc văn bản
GV gọi 2 HS lên bảng cho HS thay đổi trật tự từ trong câu mà không làm thay đổi ý nghĩa cơ bản của câu.
GV gọi HS nhận xét
GV: Kết luận: Có thể thay đổi trật tự như sau:
1. Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ.
2. Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất.
3. Thét bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất.
4. Bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét.
5. Bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét.
6. Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ thét.
GV kết luận: có nhiều cách sắp xếp trật tự từ trong câu
Gv: Khi thay đổi trật tự từ trong câu thì hiệu quả diễn đạt có giống nhau không?
Không giống nhau.
Gv: Vì sao tác giả chọn trật tự từ như trong đoạn trích?
Mở đầu bằng cụm từ “Gõ đầu roi xuống đất”
nhấn mạnh sự hung hãn của cai lệ.
Gv: Qua phân tích VD em có thể rút ra kết luận gì?
HOẠT ĐỘNG 2: GV hướng dẫn HS tìm hiểu một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ
GV cho HS thảo luận nhóm
Nhóm 1 - 2: Bài 1/ a - b.
Nhóm 3 - 4: Bài 2/ a - b - c.
HS: Trao đổi, thảo luận (ghi bảng con).
Nhóm 1, 3: Cử đại diện trình bày.
Nhóm 2, 4: Nhận xét, bổ sung.
GV: Nhận xét, kết luận.
1. a. Sự hung hãn của cai lệ và sự sợ hãi của chị Dậu được sắp xếp trật tự từ theo thứ tự trước, sau của hành động.
b. Sắp xếp trật tự từ thể hiện thứ bậc cao thấp của các nhân vật, cai lệ địa vị xã hội cao hơn lý trưởng. (cai lệ mang roi, người nhà lý trưởng mang thước, dây thừng)
2. a. Đảm bảo sự hài hoà về ngữ âm và lời nói, nhịp 2/ 2, 4/ 4.
b. Tạo sự hài hoà về ngữ âm và lời nói, nhịp 4/ 4, 2/ 2.
c. Không tạo được sự hài hoà, người đọc thấy lủng củng.
Gv: Qua phân tích ví dụ, em có nhận xét gì về tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong câu?
Tuỳ theo mục đích diễn đạt mà lựa chọn cách sắp xếp trật tự từ trong câu cho phù hợp.
VD: Cai lệ và người nhà lý trưởng sầm sập tiến vào
VD: Gõ đầu