Ngày soạn: 30/02/2017 Tuần: 27
Ngày dạy: 06/03/2017 Tiết: 101

BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận học pháp)
Nguyễn Thiếp
I. MỤC TIÊU
Giúp Hs:
1. Kiến thức:
- Những hiểu biết bước đầu về tấu.
- Quan điểm tư tưởng tiến bộ của tác giả về mục đích, phương pháp học và mối quan hệ của việc học với sự phát triển của đất nước.
- Đặc điểm hình thức lập luận của văn bản.
2. Kĩ năng:
- Đọc – hiểu một văn bản viết theo thể tấu..
- Nhận biết, phân tích cách trình bày luận điểm trong đoạn văn diễn dịch, quy nạp, cách sắp xếp và trình bày luận điểm trong văn bản.
3. Thái độ: Có ý thức học tập và biết lựa chọn phương pháp học tập phù hợp.
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên: Sgk, Sách tham khảo, giáo án.
2. Học sinh: Kiến thức bài đã chuẩn bị ở nhà.
III. PHƯƠNG PHÁP: vấn đáp, tái hiện, gợi mở, nêu vấn đề, bình giảng,….
IV. CÁC BƯỚC LÊN LỚP
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ:
* Câu hỏi: Đọc thuộc lòng đoạn Nước Đại Việt ta. Quan niệm về đất nước của Nguyễn Trãi trong Nước Đại Việt ta được mở rộng và nâng cao những yếu tố gì so với Nam quốc sơn hà?
* Trả lời:
- Đoạn thơ: Sgk/ trang 66- 67.
- Ý thức về dân tộc trong Nam quốc sơn hà được xác định chủ yếu trên hai yếu tố: lãnh thổ và chủ quyền, đến Bình Ngô đại cáo, ba yếu tố nữa được bổ sung: văn hiến, phong tục tập quán, lịch sử.
3. Bài mới
Học để làm gì? Học cái gì? Học như thế nào? … Nói chung, vấn đề học tập đã được ông cha ta bàn đến từ lâu. Một trong những ý kiến tuy ngắn gọn nhưng rất sâu sắc và thấu tình đạt lý là đoạn luận về phép học trong bản tấu dâng vua Quang Trung của nhà nho lừng danh La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp. Chúng ta cùng tìm hiểu.



Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt

HOẠT ĐỘNG 1: GV hướng dẫn HS đọc tìm hiểu chung về văn bản

Gv: Qua phần chú thích em hãy nêu hiểu biết của em về tác giả Nguyễn Thiếp?







Gv: Em hãy nêu xuất xứ của tác phẩm?


Gv: Tác phẩm được viết theo thể loại gì?
Thể loại này có gì khác so với các thể chiếu, hịch, cáo?
Các thể chiếu, hịch, cáo là các thể văn do vua, chúa ban truyền xuống thần dân còn tấu thì ngược lại, do thần dân dâng gửi lên vua chúa.
*Gv gọi hs đọc văn bản: Đọc rõ ràng chậm rãi
- Gv hướng dẫn hs giải thích các từ khó dựa vào chú thích.
HOẠT ĐỘNG 2: GV hướng dẫn HS tìm hiểu văn bản
Hs đọc đoạn 1
Gv: Phần đầu tác giả đã dùng kiểu lập luận gì để bàn về phép học? (Giải thích)
Gv: Mục đích chân chính của việc học là gì ?
Gv: Tác giả đề cao mục đích tốt đẹp của sự học bằng cách nào? Nghệ thuật?
Dẫn câu châm ngôn: “Ngọc không mài, không thành đồ vật, người không học không biết rõ đạo”
- Hình ảnh so sánh cụ thể
- Nhấn mạnh bằng cách nói phủ định 2 lần
tăng sự mạnh mẽ thuyết phục.
Gv: Tiếp đó, tác giả lại giải thích khái niệm đạo như thế nào?
Đạo là lẽ sống đúng và đẹp, là mối quan hệ xã hội giữa con người với con người.
Gv: Chính học là gì?
Chính học: học theo con đường đúng đắn, chính nghĩa.
Gv: Từ cách lập luận đó, em hiểu mục đích chân chính của việc học là gì?
Gv: Sau khi nêu mục đích chân chính của việc tác giả tiếp tục lập luận ntn?

Gv: Lối học lệch lạc sai trái mà tác giả nêu ra ở đây là lối học như thế nào?
Gv: Tác giả quan niệm như thế nào là lối học chuộng hình thức, cầu danh lợi?
Gv: Lối học đó dẫn đến hậu quả gì?
Gv: Những luận cứ mà tác giả đưa ra dựa vào đâu?
Luận cứ đưa ra để phát triển chứng minh căn cứ vào tình hình của nền giáo