Ngày soạn: 25/01 2017 Tuần: 25
Ngày dạy: 20/02/2017 Tiết: 93, 94


HỊCH TƯỚNG SĨ
Trần Quốc Tuấn

I. MỤC TIÊU
Giúp HS:
1. Kiến thức:
- Sơ giản về thể hịch.
- Hoàn cảnh lịch sử liên quan đến sự ra đời của bài Hịch tướng sĩ.
- Tinh thần yêu nước, ý chí quuyết thắng kẻ thù xâm lược của quân dân thời Trần.
- Đặc điểm văn chính luận ở Hịch tướng sĩ.
2. Kĩ năng:
- Đọc – hiểu một văn bản viết theo thể hịch.
- Nhận biết được không khí thời đại sôi sục thời Trần ở thời điểm dân tộc ta chuẩn bị cuộc kháng chiến chống giặc Mông – Nguyên xâm lược lần thứ 2.
- Phân tích được nghệ thuật lập luận, cách dùng các điển tích, điển cố trong VBNL trung đại.
3. Thái độ: Tự hào và noi gương yêu nước của ông cha.
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên: SGK, SGV, giáo án, sách tham khảo.
2. Học sinh: SGK, trả lời các câu hỏi trong SGK.
III. PHƯƠNG PHÁP: nêu vấn đề, gợi mở, tái hiện, phân tích, tổng hợp,...
IV. CÁC BƯỚC LÊN LỚP
1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số
2. Kiểm tra bài cũ 
*Câu hỏi: Nêu nội dung của Chiếu dời đô.
* Đáp án:
Chiếu dời đô phản ánh khát vọng của nhân dân về một đất nước độc lập, thống nhất, đồng thời phản ánh ý chí tự cường của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh. Bài chiếu có sức thuyết phục mạnh mẽ vì nói được ý nguyện của nhân dân, có sự kết hợp hài hòa giữa lí và tình.
3. Bài mới
Bài trước chúng ta đã tìm hiểu văn bản Chiếu dời đô của Lý Công Uẩn, nó là một thể văn nghị luận do vua dùng để ban bố mệnh lệnh. Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về một thể văn nghị luận mới. Đó là Hịch tướng sĩ – một tác phẩm trung đại của Trần Quốc Tuấn. Vậy hịch có đặc điểm gì giống và khác với chiếu? Hịch tướng sĩ ra đời trong hoàn cảnh nào? Có ý nghĩa gì? Chúng ta cùng nhau tìm hiểu loại văn bản này.




Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt

TIẾT 1
HOẠT ĐỘNG 1: Hướng dẫn Hs tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm.
Gọi học sinh đọc phần chú thích
Nhận xét cách đọc của học sinh.
Gv: Nêu vài nét về tác giả?






Gv: Cho biết đặc điểm chính của thể hịch và hình thức, mục đích tác động?
- Là thể văn nghị luận.
- Kích động tình cảm, tinh thần người nghe.
- Gồm 4 hoặc 3 đoạn.


* Hướng dẫn Hs đọc: Giọng đọc thay đổi linh hoạt phù hợp với từng đoạn (hùng hồn, tha thiết).
Gv: Tìm bố cục của bài hịch này?









HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn hs tìm hiểu VB
Gv: Trần Quốc Tuấn đã đưa ra những nhân vật nào? Họ là ai? Là người như thế nào?
Đây là những tấm gương trung thần nghĩa sĩ Trung Quốc -> Họ là những người có khí tiết xả thân vì chúa, vì chủ tướng bất chấp nguy hiểm đến tính mạng, họ tuyệt đối trung thành với vua, với chủ tướng.
GV: Nghệ thuật trong đoạn này? Tác dụng?


Gv: Vậy phần mở đầu nói lên nội dung gì của bài Hịch tướng sĩ?
- Mở đầu, tác giả nêu và biểu dương một loạt những tấm gương bỏ mình vì nước rất nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc. Họ đều là những trung thần nghĩa sĩ khẳng khái, lẫm liệt, sẵn sàng xả thân bảo vệ chủ, chết thay chủ, rửa nhục cho chủ: Kỉ Tín chết thay cho Hán Cao đế, Do Vu che giáo cho Chiêu Vương ...
- Những tấm gương ấy đều thể hiện rõ một nguyên lí: đã là tướng sĩ thì phải hết lòng phụng sự vương chủ và đất nước.
- Nêu gương sử sách, đoạn mở đầu nhằm mục đích khích lệ ý chí lập công danh, tinh thần hi sinh vì nước của các tướng sĩ.

Gv: Ở đoạn 2 thân bài, tác giả nêu ra mấy luận điểm? Đó là gì?
2 luận điểm.
Gv: Tội ác của lũ giặc Nguyên được phác hoạ qua những chi tiết nào?
- Sứ giặc đi lại nghênh ngang.
- Uốn lưỡi cú diều